খণ্ড নং (২)
২য় আকীদা (বিশ্বাস):
”আল্লাহ এজন, তেওঁ স্বয়ংসম্পূর্ণ, তেওঁৰ কোনো অংশীদাৰ নাই আৰু তেওঁৰ কোনো সমকক্ষও নাই।”
কোৰআনৰ উক্তি (আয়াত) সমূহ
আল্লাহৰ তৌহিদ (একত্ববাদ)ৰ সম্পর্কে পৱিত্ৰ কোৰআনত বহুতো আয়াত ষ্পষ্টভাৱে আছে। তাৰে কিছু প্ৰধান আয়াত ইয়াত উল্লেখ কৰা হ’ল_
১। ছুৰা আল-ইখলাছ (১১২: ১-৪)
এই গোটেই ছুৰাটোৱেই আল্লাহৰ একত্ববাদৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰমাণ।
”কওক, তেওঁ আল্লাহ, একক। আল্লাহ কাৰো মুখাপেক্ষী নহয়। তেওঁ কাকো জন্ম দিয়া নাই আৰু কোনেও তেওঁক জন্ম দিয়া নাই। আৰু তেওঁৰ সমকক্ষ কোনোৱেই নাই।”
২। ছুৰা আল-আনাম (৬: ১৬৩)
”তেওঁৰ কোনো অংশীদাৰ নাই; আৰু মোক এয়াই আদেশ দিয়া হৈছে আৰু মই মুছলমানসকলৰ (আত্মসমৰ্পণকাৰীসকলৰ) ভিতৰত প্ৰথম।”
৩। ছুৰা আশ-শ্বূৰা (৪২: ১১)
”…তেওঁৰ সদৃশ বা সমকক্ষ কোনো বস্তুৱেই নাই; আৰু তেওঁ সৰ্বশ্ৰোতা, সৰ্বদ্ৰষ্টা।”
৪। ছুৰা আল-ইছৰা (১৭: ১১১)
”আৰু কওক, সকলো প্ৰশংসা কেৱল আল্লাহৰ বাবে, যিয়ে কোনো সন্তান গ্ৰহণ কৰা নাই, সাৰ্বভৌমত্বত তেওঁৰ কোনো অংশীদাৰ নাই আৰু তেওঁৰ সহায়কাৰী কোনো অভিভাৱকৰো প্ৰয়োজন নাই (কিয়নো তেওঁ দুৰ্বল নহয়)। গতিকে আপুনি তেওঁৰ মহত্ত্ব সজোৰে ঘোষণা কৰক।”
৫। ছুৰা আল-আম্বিয়া (২১: ২২)
”যদি আকাশমণ্ডল আৰু পৃথিৱীত আল্লাহৰ বাহিৰে আন কোনো উপাস্য (ঈশ্বৰ) থাকিলহেঁতেন, তেন্তে দুয়োখনৰে শান্তি-শৃংখলা ধ্বংস হৈ গ’লহেঁতেন। বহু মৰ্যাদাৰ অধিকাৰী আৰ্শ্বৰ মালিক আল্লাহ, তেওঁলোকে যিবোৰ কথা কয় তাৰ পৰা তেওঁ বহু পৱিত্ৰ।”
বিবেকৰ যুক্তিসমূহ:
১ নং যুক্তি: কাৰোবাৰ সৈতে অংশীদাৰিত্ব কৰাটো এক প্ৰকাৰৰ ত্ৰুটি বা দুৰ্বলতা, আৰু আল্লাহ তাআলা সকলো ত্ৰুটিৰ পৰা মুক্ত। তদুপৰি, এজন অংশীদাৰৰ প্ৰয়োজন তেতিয়াহে হয় যেতিয়া কোনোবা স্বয়ংসম্পূৰ্ণ আৰু চিৰস্থায়ী নহয়; যিটো ঐশ্বৰিক গুণ আৰু অস্তিত্বৰ অপৰিহাৰ্য নীতিৰ পৰিপন্থী। যদি কোনো সত্তা স্বয়ংসম্পূৰ্ণ আৰু চিৰস্থায়ী হয়, তেন্তে অংশীদাৰৰ উপস্থিতি বৃথা আৰু অৰ্থহীন হ’ব, আৰু যি বৃথা বা অৰ্থহীন, তেওঁ ইলাহ (ঈশ্বৰ) হ’ব নোৱাৰে।
গতিকে, এজন অংশীদাৰ থকা বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ গ’লে দুয়োগৰাকী অংশীদাৰৰে অপূৰ্ণতা আৰু ত্ৰুটি থকাটো অনিবাৰ্য হৈ পৰে, যিটো উলুহিয়াত (ঐশ্বৰিকতা) আৰু অনিবাৰ্য অস্তিত্বৰ বিপৰীত। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, আল্লাহৰ বাবে অংশীদাৰিত্ব প্ৰমাণ কৰাটো যুক্তিসঙ্গতভাৱে অসম্ভৱ। সেয়েহে প্ৰমাণিত হ’ল যে আল্লাহ তাআলাৰ কোনো অংশীদাৰ নাই।
যেতিয়া এইটো প্ৰমাণিত হ’ল যে আল্লাহৰ কোনো অংশীদাৰ নাই, তেতিয়া ইয়াৰ দ্বাৰা এইটোও প্ৰমাণিত হয় যে আল্লাহৰ কোনো পুত্ৰ বা কন্যা নাই। কিয়নো পুত্ৰ বা কন্যা নিজৰ পিতৃ-মাতৃৰ সৈতে সমজাতীয় আৰু সমশ্ৰেণীৰ হয়; যদিও আব্দুৰ ৰহমান (কোনো ব্যক্তি) তাৰ পিতৃৰ পৰা পৃথক, তথাপিও মানৱীয় গুণৰ ফালৰ পৰা তেওঁ পিতৃৰ সমকক্ষ। ঠিক তেনেদৰে, যদি আল্লাহৰ কোনো পুত্ৰ থাকিলহেঁতেন, তেন্তে তেওঁ ঐশ্বৰিক গুণৰ ক্ষেত্ৰতো আল্লাহ তাআলাৰ অংশীদাৰ আৰু আল্লাহৰ দৰেই এজন ঈশ্বৰ হ’লহেঁতেন। সেয়েহে কোৰআনৰ বাণী হৈছে: ‘তেওঁ পৱিত্ৰ, তেওঁৰ কোনো সন্তান থকাটো সম্ভৱ নহয়।'”
২ নং যুক্তি: বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ শৃংখলাবদ্ধ ব্যৱস্থা সূৰ্য, চন্দ্ৰ, গ্ৰহ-নক্ষত্ৰ, দিন-ৰাতি, ঋতুৰ পৰিবৰ্তন—সকলো নিৰ্দিষ্ট নিয়মত চলি আছে। যদি একাধিক সৰ্বশক্তিমান সৃষ্টিকৰ্তা থাকিলহেঁতেন, তেন্তে তেওঁলোকৰ ইচ্ছাৰ সংঘাত হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন আৰু এই নিখুঁত শৃংখলা ভংগ হ’লহেঁতেন। সেয়ে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ এই সুসংগঠিত ব্যৱস্থাই এজনেই পৰম নিয়ন্তাৰ অস্তিত্বৰ সাক্ষ্য দিয়ে।
৩ নং যুক্তি: দুজন সৰ্বশক্তিমান একেলগে হ’ব নোৱাৰে। ধৰি লওক, দুজন সৰ্বশক্তিমান আছে। এজনে যদি কোনো কাম কৰিব বিচাৰে আৰু আনজনে সেই কাম কৰিব নিবিচাৰিব, তেন্তে ইয়াত তিনিটা সম্ভাৱনা থাকিব:
প্ৰথমজনৰ ইচ্ছা পূৰণ হ’ব,
দ্বিতীয়জনৰ ইচ্ছা পূৰণ হ’ব,
বা কাৰোৰে ইচ্ছা পূৰণ নহ’ব। প্ৰথম দুটা ক্ষেত্ৰত এজন আনজনতকৈ অধিক ক্ষমতাশালী হ’ব। তৃতীয় ক্ষেত্ৰত দুয়ো সৰ্বশক্তিমান নহ’ব। সেয়ে প্ৰকৃত সৰ্বশক্তিমান কেৱল এজনেই হ’ব পাৰে।
৪ নং যুক্তি: সৃষ্টিৰ একতা একেই সৃষ্টিকৰ্তাৰ প্ৰমাণ। সমগ্ৰ বিশ্বত একে ধৰণৰ প্ৰাকৃতিক নিয়ম, পদাৰ্থবিজ্ঞান, জীৱবিজ্ঞান আৰু কাৰণ-ফলৰ বিধান দেখা যায়। এই একতাই দেখুৱায় যে সৃষ্টিৰ পৰিকল্পনাকাৰী আৰু পৰিচালকো এজনেই।
৫ নং যুক্তি: উপাসনাৰ যোগ্য কেৱল এজন যিজন সৃষ্টিকৰ্তা, পালনকৰ্তা, জীৱন-মৃত্যুৰ মালিক আৰু সকলো ক্ষমতাৰ অধিকাৰী—উপাসনাৰ যোগ্য কেৱল তেৱেঁই। অংশীদাৰ মানিলে উপাসনাৰ উদ্দেশ্য আৰু চূড়ান্ত কৰ্তৃত্ব বিভক্ত হৈ যায়, যিটো যুক্তিসংগত নহয়।
৬ নং যুক্তি: একাধিক সৃষ্টিকৰ্তা থাকিলে দায়িত্ব বিভাজন কৰিব লাগিলহেঁতেন যদি এজনে আকাশ, আনজনে পৃথিৱী, আনজনে মানুহ সৃষ্টি কৰে, তেন্তে প্ৰত্যেকেই আনজনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ’ব। কিন্তু যিজন আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, তেওঁ পৰম ইলাহ (উপাস্য) হ’ব নোৱাৰে।
৭ নং যুক্তি: সকলো ক্ষমতাৰ চূড়ান্ত মালিক এজনেই হ’ব পাৰে যদি দুজনৰ সমান চূড়ান্ত ক্ষমতা থাকে, তেন্তে এজনে আনজনক বাধা দিব পাৰে। তেনে হ’লে কোনেও সৰ্বশক্তিমান হ’ব নোৱাৰে। সেয়ে চূড়ান্ত ক্ষমতাৰ অধিকাৰী কেৱল এজনেই।
৮ নং যুক্তি: অংশীদাৰৰ প্ৰয়োজন অপূৰ্ণতাৰ লক্ষণ, যিজনৰ অংশীদাৰৰ প্ৰয়োজন হয়, তেওঁ নিজে সম্পূৰ্ণ নহয়। কিন্তু আল্লাহ সকলো দিশৰ পৰা পৰিপূৰ্ণ। গতিকে তেওঁৰ কোনো সহায়ক বা অংশীদাৰৰ প্ৰয়োজন নাই।
৯ নং যুক্তি: যদি আল্লাহৰ সমকক্ষ কোনো সত্তা থাকিলহেঁতেন, তেন্তে দুয়োৰে মাজত কিবা নহয় কিবা পাৰ্থক্য থাকিলহেঁতেন। পাৰ্থক্য থাকিলে এজনৰ কোনো গুণ আনজনত নাথাকিব, অৰ্থাৎ তেওঁলোক সম্পূৰ্ণ নহ’ব। সেয়ে আল্লাহৰ কোনো সমকক্ষ থাকিব নোৱাৰে।
১০ নং যুক্তি: কাৰণৰ শেষ সীমা সৃষ্টিজগতৰ প্ৰতিটো বস্তুৰ এটা কাৰণ আছে। এই ধাৰা অনন্তলৈ যাব নোৱাৰে। অৱশেষত এনে এজন সত্তাৰ প্ৰয়োজন, যিজন নিজে অকাৰণ আৰু সকলোৰে কাৰণ হয়। সেই সত্তাই আল্লাহ, আৰু তেওঁ এজনেই।
১১ নং যুক্তি: মানুহৰ বিবেকে একত্বকেই অধিক স্বীকাৰ কৰে যেতিয়া মানুহে সৃষ্টিৰ মূল কাৰণৰ বিষয়ে চিন্তা কৰে, তেতিয়া স্বাভাৱিকভাৱে এজন চূড়ান্ত সৃষ্টিকৰ্তাৰ ধাৰণাই অধিক যুক্তিসংগত যেন লাগে। বহু সৃষ্টিকৰ্তাৰ ধাৰণাই অযথা জটিলতা সৃষ্টি কৰে।
১২ নং যুক্তি: বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত একে নিয়মৰ ধাৰাবাহিকতা মাধ্যাকৰ্ষণ শক্তি, সময়ৰ গতি, জীৱনৰ নিয়ম—এইবোৰ সকলো ঠাইতে একে। যদি বিভিন্ন সৃষ্টিকৰ্তা থাকিলহেঁতেন, তেন্তে নিয়মো বেলেগ-বেলেগ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিলহেঁতেন।।
এনেদৰে পৱিত্ৰ কোৰআন, বিবেকৰ যুক্তি, পৰ্যবেক্ষণ, বাস্তৱতা আদি সকলোৱে একে সত্য ঘোষণা কৰে যে, আল্লাহ এক, তেওঁ স্বয়ংসম্পূর্ণ, তেওঁৰ কোনো অংশীদাৰ নাই আৰু তেওঁৰ কোনো সমকক্ষও নাই।
_ মুফতী আক্বিব শ্বামিম ক্বাছিমী
শিক্ষক, দাৰুল উলুম নগাঁও, অসম