🟥⬛🟥 হজৰত ইমাম আবু হানিফা (ৰহঃ) ইছলামৰ ইতিহাসৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ফকীহ আৰু মুহাদ্দিছ। জ্ঞান, তাক্বৱা আৰু ন্যায়পৰায়ণতাৰ লগতে তেওঁ এজন সফল আৰু সৎ ব্যৱসায়ী হিচাপেও সুপৰিচিত আছিল। তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতেই সততা, আমানতদাৰী আৰু আল্লাহভীতি স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল।
এদিন তেওঁ নিজৰ এজন ব্যৱসায়িক অংশীদাৰক এটা কাপোৰ বিক্ৰী কৰিবলৈ দিলে। কাপোৰখনত এটা ক্ষুদ্ৰ দোষ আছিল। তেওঁ অংশীদাৰক বিশেষভাৱে সতৰ্ক কৰি ক’লে—
“কাপোৰখন বিক্ৰী কৰাৰ আগতে ক্ৰেতাক ইয়াৰ দোষটো অৱশ্যেই জনাই দিবা। ক্ৰেতাই জানি-বুজি কিনিলেহে বিক্ৰী কৰিবা।”
কিন্তু ব্যস্ততাৰ মাজত অংশীদাৰে সেই দোষৰ কথা ক্ৰেতাক জনাবলৈ পাহৰি গ’ল। কাপোৰখন সম্পূৰ্ণ মূল্যতে বিক্ৰী হৈ গ’ল।
পিছত ইমাম আবু হানিফা (ৰহঃ)-য়ে ঘটনাটো জানিব পাৰি অত্যন্ত চিন্তিত হৈ পৰিল। তেওঁ ক্ৰেতাজনক বিচাৰি উলিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে, যাতে তেওঁ উক্ত দোষটোৰ কথা জনাব পাৰে, নহয় মূল্য ঘূৰাই দিব পাৰে বা ক্ৰেতাৰ সন্মতি ল’ব পাৰে। কিন্তু বহু চেষ্টা কৰিও ক্ৰেতাজনক বিচাৰি পোৱা নগ’ল।
তেতিয়া তেওঁ গভীৰ আল্লাহভীতিত ক’লে—
“ক্ৰেতাই দোষ নাজানি এই মূল্য দিছে। সেয়েহে এই টকাখিনি মোৰ বাবে সম্পূৰ্ণ হালাল নহ’ব। মই এই সম্পদ নিজৰ বাবে ৰাখিব নোৱাৰোঁ।”
তাৰ পিছত তেওঁ সেই বিক্ৰীৰ পৰা পোৱা সমগ্ৰ ধন গৰিব-দুখীয়া আৰু অভাৱগ্ৰস্ত লোকসকলৰ মাজত চদকা কৰি দিলে। তেওঁ নিজৰ বাবে সেই ধনৰ এটকাও নাৰাখিলে। কাৰণ তেওঁৰ দৃষ্টিত আল্লাহৰ সন্তুষ্টি আৰু হালাল উপাৰ্জন পৃথিৱীৰ যিকোনো ধনতকৈ অধিক মূল্যৱান আছিল।
✅ শিক্ষা
এই ঘটনাই আমাক এক গভীৰ শিক্ষা দিয়ে। ব্যৱসায়ত মুনাফা অৰ্জন কৰাটোৱেই সফলতা নহয়; প্রকৃত সফলতা হৈছে সততা, আমানতদাৰী আৰু হালাল উপাৰ্জন বজাই ৰখা। কেতিয়াবা সাময়িক আৰ্থিক ক্ষতি স্বীকাৰ কৰিবলগীয়া হ’লেও, আল্লাহৰ সন্তুষ্টি লাভৰ বাবে সেই ত্যাগেই হৈছে এজন মুমিনৰ প্রকৃত পৰিচয়।
আল্লাহ তাআলাই কোৰআনত ফৰমাইছে,
“নিশ্চয় আল্লাহ সৎকর্মশীলসকলক ভাল পায়।” (ছুৰা আত-তাওবাহঃ ৪)
ইমাম আবু হানিফা (ৰহঃ)-ৰ এই মহান আদৰ্শ আমাক শিকায় যে সততা কেতিয়াও মানুহক ক্ষতিগ্ৰস্ত নকৰে; বৰং আল্লাহৰ ওচৰত মৰ্যাদা বৃদ্ধি কৰে আৰু দুনিয়া-আখিৰাত উভয় ক্ষেত্ৰতেই কল্যাণ কঢ়িয়াই আনে।
সংগ্ৰাহকঃ বায়েজীদ বোস্তামী (আঠগাওঁ)